Open, gesloten, passief of actief?

Wat is het verschil tussen een open en een gesloten kader? In eerste instantie leek mij dat niet zo moeilijk, maar toen ik later over de definities passief en actief kader leerde, kreeg ik hier een heel andere kijk op. Best gek, want ze betekenen nagenoeg hetzelfde. Na hier een les mee bezig te zijn geweest, foto’s te hebben gemaakt en deze te hebben besproken, begon het mij toch wel duidelijk te worden. Er zijn wat regeltjes, maar net zoals bij modefotografie (hierover meer in mijn blog ‘Modefotografie: Help waar zijn de grenzen gebleven?‘) berust het vooral op gevoel. Toch ga ik proberen het verschil uit te leggen, want als je dit eenmaal door hebt kun je het bewust toe gaan passen in je foto’s of fotoanalyses.

 

Open of gesloten kader

Open kader

 

Als het onderwerp van een foto niet helemaal in beeld is, maar buiten de foto verdergaat, kun je spreken van een open kader. Een voorbeeld hiervan is de foto hieronder. Je weet dat mijn hoofd buiten de foto verdergaat en dat wat ik vast heb een viool is. Dit is niet helemaal zichtbaar op de foto, maar je herkent het en je verbeelding vult het vanzelf aan. Nu is dit een simpel voorbeeld, maar het geeft aan dat je op deze manier bewust kunt gaan spelen met het verbeeldingsvermogen en het verwachtingspatroon van de kijker.

 

 

Gesloten kader

 

 

Bij een gesloten kader is daarentegen het onderwerp wel helemaal in beeld. Hierdoor wordt er niks meer aan de verbeelding van de kijker overgelaten. Vaak zorgt deze kadrering voor minder spannende en minder dynamische foto’s als bij een open kader het geval is. Toch is dit goed te gebruiken als je bijvoorbeeld statische en rustige foto wilt maken, zoals hieronder.

Passief of actief?

Tot nu toe is het volgens mij nog goed te volgen, maar zoals ik al zei; het gaat nog een stukje verder. Stephen Shore geeft in zijn boek ‘The Nature of Photographs’ de volgende definities over passieve en actieve kaders.

For some pictures the frame acts passively. It is where the picture ends. The structure of the picture begins within the image and works its way out to the frame.

&

For some pictures the frame is active. The structure of the picture begins with the frame and works inward.

Kortom, een passief kader is te vergelijken met een open kader, maar de definitie die ik had gegeven over een open kader draait om het hoofdonderwerp dat te zien is en bij de definitie van Stephen Shore gaat het juist om het verhaal. Als het verhaal buiten de foto verder lijkt te gaan is het volgens hem een passief kader.
Dan is een actief kader dus te vergelijken met een gesloten kader. Hierbij speelt het verhaal zich binnen de foto af en wordt de aandacht de foto ingeleid.

Dit is het punt waar discussies kunnen ontstaan. Want waar draait de foto om en wat is dan het hoofdonderwerp? Iedereen ‘leest’ een foto anders en heeft zijn eigen associaties, dus hiervoor moet je eigenlijk de intenties van de fotograaf weten.

 

Opdracht

In de les kreeg ik de opdracht om drie foto’s te maken met een open/passief kader en drie foto’s met een gesloten/actief kader.¬†Zelf vond ik de open kaders makkelijker om te maken, omdat het meer bij mijn stijl past. De onderstaande foto is hier een goed voorbeeld van. Het gebouw loopt duidelijk verder buiten het beeld en de aandacht wordt niet naar een specifiek punt in de foto getrokken en daar gehouden.

 

 

De volgende foto wilde ik eerst maken als gesloten kader, omdat de aandacht in de foto best gecentreerd is. Maar ik bedacht me dat het helemaal geen gesloten kader kon zijn. Het huis loopt immers buiten de foto door. Zoals jullie denk ik al merken was dit nog voor de fotobesprekingen en had ik de definities van Stephen Shore nog niet helemaal door.

Mijn eerste gevoel, dat het een gesloten/actief kader was, was juist. Het ‘verhaal’ speelt zich namelijk af binnen de foto; de lijnen lopen het beeld in en dus de aandacht van de kijker ook.

Een simpel voorbeeld van een gesloten/actief kader is het onderstaande bloemetje. Hij staat er in zijn geheel op en de aandacht van de kijker blijft duidelijk binnen het kader.

 

 

 

 

 

Kortom, het kan heel duidelijk zijn wat de kadrering van een foto is, maar soms valt er nog goed over te twisten. Of het voor een foto van belang is om je hier bewust van te zijn, mag je voor jezelf (en per foto) bepalen. In ieder geval heb je nu de mogelijkheid om bewust de keuzes te maken.